Muljimat al-Mujassima ملجمة المجسمة

Titel: Muljimat al-Mujassima (ملجمة المجسمة)
Auteur: ʿAlāʾ al-Dīn Muḥammad ibn Muḥammad al-Bukhārī al-Ḥanafī رحمه الله
Redactie en verificatie: Saʿīd Fūda
Onderwerp: itiqād, kalām, weerlegging van tajsīm
Uitgever: al-Aṣlayn (El-Asleyn)
Editie: eerste editie
Delen: 1
Pagina’s: 80
Formaat: 17 × 24 cm
Band: softcover
Papier: chamois papier
Taal: Arabisch

⸻

Muljimat al-Mujassima is een klassiek en diepgravend werk binnen de soennitische geloofsleer en de wetenschap van kalām, geschreven door de vooraanstaande Hanafitische geleerde ʿAlāʾ al-Dīn al-Bukhārī رحمه الله. Het boek richt zich op een principiële weerlegging van het zogenoemde tajsīm-denken en de theologische uitgangspunten die daaraan ten grondslag liggen.

Onder tajsīm wordt in de islamitische theologie het toeschrijven van lichamelijkheid, richting, plaats of fysieke eigenschappen aan Allah ʿazza wa jall verstaan. Dit staat haaks op de kern van de soennitische geloofsleer, waarin Allah wordt beschreven als absoluut verheven boven schepping, vorm en begrenzing. De klassieke geleerden beschouwden tajsīm niet als een detailkwestie, maar als een fundamenteel probleem dat raakt aan de zuiverheid van de geloofsleer.

In dit werk analyseert al-Bukhārī رحمه الله niet slechts afzonderlijke uitspraken, maar ontleedt hij de onderliggende uitgangspunten waarop het tajsīm-denken rust. Hij toont aan dat deze uitgangspunten voortkomen uit een onjuiste omgang met teksten, een verkeerde toepassing van rationele principes en een verwarring tussen het geschapene en de Schepper. Daarbij legt hij bloot hoe uit deze foutieve basis tal van andere problematische conclusies voortvloeien.

Deze editie bevat een kritisch bezorgde uitgave van de inleiding van het oorspronkelijke werk, geredigeerd en van toelichtingen voorzien door Saʿīd Fūda, een hedendaagse specialist in islamitische theologie en kalām. Zijn redactionele opmerkingen helpen de hedendaagse lezer om de klassieke argumentatie correct te begrijpen en te plaatsen binnen de bredere soennitische traditie van geloofsverdediging.

Hoewel de vier hoofdstukken van het oorspronkelijke werk verloren zijn gegaan, erkennen kenners van dit vakgebied dat de overgeleverde inleiding op zichzelf reeds voldoende is om de kern van het tajsīm-denken methodologisch te weerleggen. De kracht van dit werk ligt in zijn analytische aanpak: niet het louter tegenoverstellen van bewijzen, maar het ontmantelen van aannames aan de bron.

Dit boek is bijzonder geschikt voor studenten van aqīdah en kalām, docenten, onderzoekers en gevorderde lezers die zich willen verdiepen in de klassieke soennitische benadering van theologische vraagstukken en de zorgvuldige afbakening van het juiste godsbegrip.

English

Muljimat al-Mujassima is a classical Sunni work in Islamic creed and kalām authored by the Ḥanafī scholar ʿAlāʾ al-Dīn al-Bukhārī رحمه الله, critically edited by Saʿīd Fūda.

The book addresses the theological problem of tajsīm, the attribution of physical form, direction, or spatial qualities to Allah. Rather than responding to isolated claims, al-Bukhārī examines the foundational assumptions that give rise to anthropomorphist theology and demonstrates their methodological flaws.

Although only the introduction of the original work has survived, it is widely regarded by specialists as sufficient to dismantle the core principles of this theological approach. The editorial annotations provide clarity and situate the text within the classical Sunni tradition of kalām.

This work is well suited for advanced students and readers interested in Sunni creed, kalām, and theological methodology.

⸻

العربية

كتاب ملجمة المجسمة للإمام علاء الدين محمد بن محمد البخاري الحنفي رحمه الله من الكتب العقدية المهمة في علم الكلام، وقد قام الدكتور سعيد فودة بمراجعته والتعليق عليه.

يعالج الكتاب مسألة التجسيم، أي نسبة الجسم أو الجهة أو المكان إلى الله تعالى، وذلك من خلال تفكيك الأصول الفكرية التي يقوم عليها هذا القول، لا مجرد الرد على جزئياته. وقد بيّن الإمام العلاء أن فساد هذه الأصول يؤدي إلى خلل عميق في تصور ذات الله عز وجل.

ورغم اقتصار الموجود من الكتاب على المقدمة، فإنها كافية في نظر أهل الاختصاص لنقض الأسس التي بُني عليها هذا الاتجاه العقدي. وتأتي تعليقات المحقق لتوضيح المنهج وربطه بعلم الكلام السني.